Shoqatat Europiane të gazetarëve, thirrje BE të rrisë fondet për mbështetjen e medias

Deklaratë e përbashkët

 

 Organizatat e Gazetarëve u bëjnë thirrje Shteteve Anëtare të miratojnë buxhetin ambicioz të BE-së për gazetari të pavarur dhe rimëkëmbjen e sektorit të mediave

 Bruksel,  4 Qershor 2020

 Pas fillimit të  Planit të Rimëkëmbjes për Evropën nga Komisioni Evropian, liria e shtypit, zhvillimi i mediave dhe organizatat e gazetarëve po bashkojnë forcat për t’u bërë thirrje Shteteve Anëtare të BE-së të miratojnë një  Strukturë ambicioze Financiar Shumëvjeçare ( Multiannual Financial Framework –MFF) 2021-2027, duke forcuar sektorin e medias dhe mbështetjen e gazetarisë së pavarur.

Situata me të cilën përballet gazetaria dhe media e lajmeve ishte e tmerrshme edhe para ndërprerjes së shkaktuar nga pandemia COVID-19.  Në shkurt të vitit 2020, linjat e buxhetit të alokuara për të mbështetur median e lajmeve dhe gazetarinë në MFF përmes programit të Evropës Creative, tashmë ishin duke u përshkruar si “thjesht e papranueshme”.  “Me lajme të rreme për rritjen dhe diversitetin nën sulm, ne kemi nevojë për më shumë, jo më pak fonde për mendjet tona krijuese”, tha Sabine Verheyen, kryetari i Komisionit të Parlamentit Evropian për Kulturë dhe Edukim. Verheyen paralajmëroi që propozimi i MFF nuk duhet të shkojë kundër “asaj që Shtetet Anëtare  kanë rënë dakord në disa raste për të mbështetur sektorët e kulturës dhe krijimtarisë. “

Kjo mbështetje është edhe më urgjente për median e lajmeve dhe gazetarinë sot sesa kur u ngrit ky alarm në fillim të vitit.  Pa rritje të konsiderueshme në mbështetje financiare dhe duke dhënë përparësi më të madhe për median e lajmeve dhe gazetarinë, Bashkimi Evropian (BE) është në rrezik të mos zbatojë angazhimet e tij politike në fushat e lirisë së shtypit, sundimit të ligjit dhe të drejtave themelore në  mënyrë për të mbrojtur demokracinë dhe të drejtën e publikut për të njohur.

 Javët e ardhshme do të shënohen  negociatat thelbësore midis Shteteve Anëtare të BE-së me qëllim fillimin e MFF 2021-2027 në kohën e duhur.  Në këtë kontekst, ne po u bëjmë thirrje atyre:

  •  Përdorni BE-në për gjeneratën e ardhshme për të siguruar mbijetesën e gazetarisë dhe sektorit të mediave

Kriza COVID-19 ka përkeqësuar rrezikshmërinë financiare të industrisë së mediave, tashmë të goditur rëndë nga krizat e mëparshme ekonomike.  Propozimi i azhornuar i MFF 2021-2027 dhe fillimi i instrumentit të BE-së për gjeneratën e ardhshme janë mundësi të forta për të mbështetur sektorin.  Shtetet Anëtare duhet të shfrytëzojnë sa më shumë nga Mjeti i ri i Rimëkëmbjes dhe Rezistencës, Instrumenti i Ndihmës së aftësisë paguese ,propozimi i forcuar i InvestEU, Horizon2020 dhe mjetet e tjera të investimeve, për të kanalizuar mbështetje urgjente dhe të synuar për median e lajmeve dhe gazetarinë, veçanërisht lokale, shëndetësore dhe hetimore  raportimi, për komunitetet tashmë të pamerituara, përfshirë media të vogla dhe të mesme.

Në këtë proces, Komisioni Evropian dhe Shtetet Anëtare duhet të sigurojnë, në përputhje me rekomandimet e Këshillit të Evropës, që “çdo subvencion i drejtpërdrejtë ose i tërthortë ose forma të tjera të mbështetjes financiare duhet të jepen mbi bazën e kritereve objektive, të drejta dhe pikëpamjeve-neutrale,  brenda kornizës së procedurave jodiskriminuese dhe transparente të zbatuara në respekt të plotë të autonomisë editoriale dhe operative të përfituesve të mediave. “

 

  •  Kushtëzoni ndarjen dhe pagesat e fondeve të BE-së për respektimin e shtetit të së drejtës

 

Propozimi i Komisionit Evropian për vitin 2018 për të pezulluar ose kufizuar alokimin e fondeve strukturore të BE-së në rast të mangësive të përgjithësuara sa i përket sundimit të ligjit në një Shtet Anëtar është një hap i rëndësishëm përpara për të pasuruar vlerat themelore të BE-së për demokracinë, lirinë dhe respektimin e të drejtave të njeriut.  Në një kohë kur procedura e nenit 7 ka treguar kufijtë e saj, kushtëzimi i sundimit të ligjit do të jetë një ndikim i fortë për të ushtruar presion ndaj shteteve anëtare të BE-së, për të adresuar gjendjen shqetësuese të lirisë së mediave dhe pluralizmit në BE dhe forcimin e sundimit të ligjit të BE-së  mekanizmi.

Ne po u bëjmë thirrje Shteteve Anëtare të BE-së që të miratojnë rregullimin e kushteve të sundimit të ligjit sa më shpejt të jetë e mundur, në mënyrë që të sigurojnë zbatimin e tij nga 1 janari 2021. Përveç kësaj, propozimi i Parlamentit Evropian për të përfshirë në listën e rreziqeve që karakterizojnë mangësitë e përgjithshme  Sa i përket sundimit të ligjit, “shkelja sistematike e të drejtave themelore” duhet të merret në konsideratë në negociatat përfundimtare.

  •  Dyfishoni buxhetin e propozuar për Evropën Kreative, në mënyrë që të ruhet pavarësia e sektorit të mediave

Kapja e mediave, përqendrimi i pronësisë, ndërhyrja e shtetit, të ardhurat selektive nga reklamat dhe varësia nga platformat në internet kanë ndikuar negativisht për shumë vite pavarësinë editoriale dhe kushtet e punës së gazetarëve.  Në një kohë kur gazetaria e pavarur dhe qasja në informacione pluraliste janë pa kushte kritike, masat e rimëkëmbjes nuk duhet të kufizohen vetëm në pasojat e pandemisë.

Programi “Creative Europe” 2021-2027, dhe posaçërisht, media dhe fillesat e saj sektoriale, do të jenë një instrument thelbësor për të promovuar aftësi dhe modele të reja biznesi, duke çuar në një sektor të pavarur dhe të zbatueshëm të mediave.  Propozimi i azhurnuar i MFF i vitit 2020 i Komisionit Evropian, duke ulur edhe më tej buxhetin e Evropës Creative nga 1.642 miliardë në 1.520 miliardë euro (angazhime, çmime 2018), nuk dërgon sinjalin e duhur për të shkaktuar një mbështetje adekuate të BE për gazetarët dhe profesionistët e mediave.

Prandaj ne mbështesim fuqimisht pozicionin e Parlamentit Evropian për të forcuar buxhetin e caktuar për buxhetin e Evropës Krijuese 2021-2027 në 2806 miliardë EUR (çmime të vazhdueshme), dhe për të rritur ndjeshëm pjesën e dedikuar për fillesën ndër-sektoriale që fillimisht parashikonte vetëm 62  milion euro për mbështetje ndaj pluralizmit mediatik, gazetarisë cilësore dhe shkrim-leximit të mediave.  Për të patur një ndikim domethënës në përkrahjen e gazetarisë, veçanërisht jo-fitimprurëse, hetuese dhe daljeve lokale, faza ndër-sektoriale e buxhetit duhet të rritet dhjetëfish.

  •  Forcimi i programeve për Drejtësi dhe të Drejta & Vlera për të mbrojtur gazetarët

 Çdo ditë, ne jemi dëshmitarë të rasteve të censurimit, frikësimit, ngacmimit në internet, padi strategjike kundër pjesëmarrjes së publikut (SLAPP), si dhe dhunë fizike dhe të bazuar në gjini ndaj gazetarëve, përfshirë në shtetet anëtare të BE-së.  Këto tendenca janë në rritje dhe përkeqësohen nga kriza COVID-19.  Mbrojtja e gazetarëve është çështje demokratike, legjislacioni dhe veprimet e politikave të ndërmarra nga BE për sigurinë e tyre duhet të mbështeten nga burime të përshtatshme financiare përmes programeve të ardhshme për Drejtësi dhe të Drejta & Vlera 2021-2027.

Ne po u bëjmë thirrje Shteteve Anëtare të BE-së që të harmonizojnë pozicionin e tyre me raportet e leximit të parë të Parlamentit Evropian, dhe të rrisin buxhetin e programeve të Drejtësisë dhe të Drejtave & Vlerave 2021-2027 në krahasim me propozimet fillestare të Komisionit Evropian.

  •  Kanalizimi i shtuar i mbështetjes për Instrumentin e Fqinjësisë, Zhvillimit dhe Bashkëpunimit Ndërkombëtar (NDICI) për demokracinë, të drejtat e njeriut dhe përparësitë e sundimit të ligjit

Aksioni i jashtëm i BE-së për të mbështetur lirinë e shprehjes dhe pluralizmin mediatik, si dhe fleksibilitetin e lejuar nga Instrumenti Evropian për Demokracinë dhe të Drejtat e Njeriut (EIDHR), janë dëshmuar të jenë thelbësore për të promovuar lirinë e shprehjes dhe për të mbajtur media profesionale, të lira dhe të pavarura.  Kjo mbështetje madje do të jetë më e nevojshme, pasi pasojat katastrofike të dështimit të tregut, kapjen e mediave dhe kriza e COVID-19 mbi gazetarinë e pavarur dhe sektorin e mediave po lënë sektorë të mëdhenj të shoqërive pa burime profesionale informacioni.  Ndërsa Komisioni Evropian propozoi të forcojë NDICI përmes një Garancie të Jashtme të Veprimit dhe Fondit Evropian për Zhvillim të Qëndrueshëm, ne po u bëjmë thirrje Shteteve Anëtare të BE-së që të sigurojnë që burimet e duhura të ndahen në përparësinë tematike për të drejtat e njeriut dhe demokracinë.

Edhe pse mbështetja e gazetarisë dhe ndihma mediatike përfaqësojnë një pjesë të vogël të portofolit të donatorëve, fondet e BE-së janë gjithnjë e më të rëndësishme për të mbështetur organizatat e gazetarisë dhe median e pavarur në të gjithë botën.  Kjo është gjithashtu në përputhje me Axhendën e Zhvillimit të Qëndrueshëm të vitit 2030, konkretisht Qëllimi i Zhvillimit të Qëndrueshëm 16.10, dhe respektimi i të drejtave të njeriut.  Ne i bëjmë thirrje Shteteve Anëtare të BE-së të forcojnë njohjen e rëndësisë së mediave dhe gazetarisë për qëllime zhvillimi, përfshirë shëndetin, qeverisjen e mirë dhe institucionet demokratike duke vendosur në mënyrë të vendosur mbështetjen për sektorin brenda mekanizmit NDICI (Instrumenti i Fqinjësisë, Zhvillimit dhe Bashkëpunimit Ndërkombëtar ) , dhe duke i kushtuar të paktën 0.5% të NDICI  buxheti për këtë përparësi tematike.

Nënshkruesit:

ARTIKULLI 19

 Shoqata e Gazetarëve Evropian (AEJ)

 Akademia ( Deutsche Welle)

Qendra Evropiane për Lirinë e Shtypit dhe Medias (ECPMF)

Federata Evropiane e Gazetarëve (EFJ)

Fondacioni Hirondelle

Shtypi i Pafund

Forumi Global për Zhvillimin e Medias (GFMD)

Ndihma Ndërkombëtare për Media (IMS)

 Instituti Ndërkombëtar i Shtypit (IPI)

 Internews

 Instituti i Diversitetit të Mediave (MDI)

 Oksigjeni për Informim (Ossigeno.info)

 Reporterët pa kufij (RSF)

 Shoqata Botërore e Gazetave dhe Botuesve të Lajmeve.  (WAN-IFRA)

Pregatiti: Xhorxhina Deda



Lini një Përgjigje

sqAlbanian
en_USEnglish sqAlbanian